Netwerk voor een rechtvaardig belastingstelsel
Deel 1. "Alleen de kleine man/vrouw betaalt belastingen…"
- Grote bedrijven en rijke individuen ontlopen in toenemende mate hun verplichting om via de betaling van belastingen bij te dragen aan de maatschappij. Met de steun van overheden, verschuiven zij de belastingdruk naar gewone burgers en kleinere ondernemingen. Overheden beweren dat hun inkomsten te laag zijn om sociale rechtvaardigheid te bewerkstelligen via degelijke openbare goederen en diensten; privatiseringen en het knippen in sociale uitgaven worden naar voren geschoven als de enige oplossingen. In schril contrast hiermee, eisen wij een rechtvaardig belastingstelsel waarin de rijke winnaars van de globalisering worden belast.
- Belastingontduiking vindt momenteel op een massale wijze wereldwijd plaats. Men schat dat off-shore activa, die buiten het bereik van effectieve taxatie liggen, vandaag reeds overeenkomen met één derde van 's werelds totale activa.
- Ongeveer de helft van alle wereldhandel schijnt via de jurisdictie van belastingparadijzen te passeren, aangezien bedrijven hun winsten verplaatsen naar zones waar zij belasting kunnen ontduiken. Netwerken van banken, advocaten en boekhouders creëren complexe en geheime financiële structuren waardoor de transparantie wordt verminderd en belastingontduiking mogelijk wordt. De aanspraken die bedrijven maken op sociale verantwoordelijkheid worden onderuit gehaald wanneer hun lage belastingsbijdragen worden blootgelegd. Zulk gedrag is economisch inefficiënt, sociaal destructief en fundamenteel onethisch.
- Men schat dat ontwikkelingslanden meer inkomsten verliezen dan ze via jaarlijkse hulpstromen ontvangen. Een toename in de opbrengst van slechts een halve percent op de mondiale off-shore activa kan voldoende geld in het laatje brengen om de millenniumdoelstellingen van de VN voor 2015 te financieren. Hierdoor kan men de mondiale armoede halveren. Helaas is zulke vorm van ontwikkeling in gevaar wegens de immense belastingverlagingen die worden doorgevoerd om grote ondernemingen aan te trekken én het grote verlies aan fondsen die wegvloeien van de ontwikkelingslanden naar de belastingparadijzen.
- Deze trends bedreigen de democratie en de ontwikkeling. Het proces van de mondiale 'belastingcompetitie', waardoor staten elkaar beconcurreren om de meest gunstige belastingvrijstelling aan het kapitaal aan te bieden, ondermijnt het sociaal contract dat eertijds werd afgesproken in de nationale arena. Het aantal belastingparadijzen neemt toe, 's werelds rijkste financiële centra worden rijker, belastingen vanwege grote ondernemingen nemen af, terwijl gewone burgers de kosten dragen. Wij roepen alle betrokkenen op deze uitdaging aan te gaan door mondiale en nationale campagnes op te zetten voor een rechtvaardig belastingstelsel.
- Het is van vitaal belang om vandaag te ageren, vooraleer het proces van belastingcompetitie nog meer voet aan de grond krijgt in de wereldeconomie. Onze doelstellingen zijn de volgende:
- de eliminatie van grensoverschrijdende belastingontduiking en beperking van de omvang van belastingontwijking, zodat grote ondernemingen en kapitaalkrachtige individuen belastingen betalen conform met hun mogelijkheden;
- meer inspraak van burgers tijdens het democratisch controleproces op het innen van belastingen, en de inperking van de macht van het kapitaal om het fiscaal beleid éénzijdig in haar eigen voordeel te dicteren;
- een gelijkaardige behandeling van verschillende vormen van inkomsten, en het omkeren van de belastingdruk op gewone burgers;
- de verwijdering van alle belastingprikkels die ertoe leiden dat investeringskapitaal wegvloeit van de landen die er de grootste nood aan hebben;
- het verhinderen van de verdere privatisering en afbraak van de openbare diensten.
- Uiteraard zijn er een aantal zorgen en problemen wanneer men ageert om deze doelstellingen te bereiken. Nochtans geloven wij dat zulke moeilijkheden kunnen te boven gekomen worden, mits voldoende onderzoek, een democratische dialoog en een billijke verdeling van de voordelen van de vooruitgang omtrent dit thema.
- Financiële geheimhouding en het gebrek aan informatie bemoeilijken het onderzoek om een juist beeld te krijgen van de situatie in verschillende landen. De hervormingsvoorstellen zullen evolueren in overeenstemming met de resultaten van toekomstig onderzoek.
- Wij erkennen dat de economieën van sommige kleine eilanden en minder ontwikkelde landen sterk afhankelijk zijn van de schadelijke belastingpraktijken die het gevolg zijn van belastingcompetitie, en dat zulke economieën nadelig zouden beïnvloed worden wat investeringen en economische groeicijfers betreft. Voor zover deze factoren een negatieve impact zouden hebben ten aanzien van de gewone bevolking in die landen, stellen wij voor om multilaterale hulp ter beschikking te stellen om de herstructureringen mogelijk te maken.
- Hoewel de kapitaalkrachtige groepen zullen zich verzetten tegen deze hervormingen, verwerpen wij de economische argumenten die worden ingeroepen om belastingvoordelen voor de rijken af te schilderen als voordelig voor ons allen. De ervaring wijst uit dat belastingverlagingen veelal tot gevolg hebben dat de ongelijkheid tussen arm en rijk toeneemt.
- Een toename in de staatsinkomsten zal slechts vooruitgang opleveren voor de gewone burger indien de gemeenschap democratische inspraak heeft tijdens beslissingen over de uitgaven.
- Men moet een onderscheid maken tussen de redelijke privacy van de burgers en de regimes van financiële geheimdoenerij, van dewelke slechts de rijke en de oneerlijke mensen profijt ondervinden, ten koste van de rest van de maatschappij. Rekening houdend met de hierboven vermelde verzuchtingen, eisen wij een onmiddellijke stopzetting van alle vormen van financiële geheimhouding, in alle territoria en in alle staten, ten voordele van open, eerlijke en toegankelijke publicatie van informatie zoals aangegeven in annex 1. Dit zal:
- leiden tot meer data voor autoriteiten, onderzoekers en beleidsbepalers; corrupte kapitaalvlucht afschrikken;
- criminele fortuinen blootstellen;
- en tot een verhoging leiden van de mondiale belastinginkomsten.
- In het voorbije decennium werden er reeds pogingen ondernomen om schadelijke belastingpraktijken aan te pakken. Die bestonden er meestal in dat industriële landen aanvallen lanceerden op kleinere economieën van belastingparadijzen. Zulke initiatieven houden er niet voldoende rekening mee dat belastingcompetitie ook diep ingebed is in de financiële structuren van de geïndustrialiseerde landen zelf. Daarom moeten we verder kijken dan naar de bekrompen belangen van de overheden van geïndustrialiseerde landen. We stellen voor om onmiddellijk een democratisch globaal forum op te richten, dat bestaat uit vertegenwoordigers van de overheden en de civiele maatschappij uit alle landen ter wereld. We roepen op tot een verbetering van de internationale samenwerking rond belastingthema's en tot een wijdverbreide debatcultuur rond deze issues, in het bijzonder rond de geschiktheid van beleidsaspecten zoals gedetailleerd aangegeven in annex 2.
- Als burgers en als sociale bewegingen van verschillende delen van deze wereld, stellen wij voor om overal waar mogelijk te interveniëren en het bewustzijn en het debat rond deze thema's te promoten, teneinde praktische oplossingen te ontwikkelen. Onze actieve participatie is essentieel om te strijden voor een rechtvaardig belastingstelsel op mondiaal vlak.
Annex 1: Voorstellen voor onmiddellijke maatregelen
- Publieke onthulling van de volgende informatie, in alle landen en territoria:
- e wetten en verdragen;
- gedetailleerde nationale statistieken voor data rond financiële dienstenactiviteiten en publieke rekeningen;
- boekhoudkundige rekeningen voor alle significante ondernemingseenheden en trusts, met specifieke onthulling van de omzet en de betaalde belastingen met specificatie voor iedere entiteit en in ieder territorium van fiscale jurisdictie, evenals andere verbeteringen voor transparantie;
- eigendomsrecht van alle ondernemingsentiteiten, trusts, banken, en investeringsrekeningen, eigendom, en elke andere mogelijke valle fiscalorm van activa.
- Ontwikkeling van uitgebreide en automatische informatie-uitwisseling tussen alle fiscale autoriteiten
- de bevordering van zowel de bepaling als de inning van belastingen,
- met inbegrip van het opleggen van verplichtingen ten aanzien van staten om informatie te verkrijgen van financiële instellingen, advocaten, boekhouders, bedrijfsrevisoren en andere relevante tussenpersonen
- Verschaffing van fondsen
- voor substantieel onderzoek naar de reikwijdte en de effecten van en de oplossingen voor belastingcompetitie, belastingparadijzen, grensoverschrijdende belastingontduiking, belastingontwijking door rijke individuen en grote ondernemingen;
- voor vertegenwoordigers van de civiele maatschappij en de ontwikkelingslanden zodat zij kunnen deelnemen aan dit debat met voldoende expertise teneinde hun belangen in dit proces te kunnen behartigen.
- Het in werking stellen van een democratisch mondiaal forum
- dat bestaat uit vertegenwoordigers van overheden en van groepen uit de civiele maatschappij overal ter wereld;
- om samenwerking te promoten, het debat te stimuleren, en de invloed van burgers in de democratische controle op de fiscaliteit te versterken.
Annex 2: Aanvullende maatregelen die zo snel mogelijk in aanmerking moeten genomen worden voor een betere internationale samenwerking op fiscaal vlak
- Belasting van transnationale ondernemingen op een gecentraliseerde wijze, zodat de fiscale autoriteiten effectief weerstand kunnen bieden aan de valse verschuiving van winsten naar rechtsgebieden met lage belastingverplichtingen.
- Universele toepassing van het residentie-principe voor vennootschapsbelasting.
- Staten die op economisch vlak op een gelijkaardig niveau zitten, en staten die geografisch dicht bij elkaar liggen, moeten samenwerken teneinde de destructieve effecten van onderlinge belastingcompetitie te bestrijden.
- Een harmonisering van de belastingtarieven voor de mobiele kapitalen gecontroleerd door grote ondernemingen en rijke individuen.
- v. De mogelijkheden om regionale en mondiale fiscale autoriteiten op te zetten die de belangen van de burgers kunnen verdedigen.